ایرج قائدی، کارشناس ارشد حقوقی شهرداری تهران و از مؤلفان کتاب «تحلیل حقوقی و فنی دادخواست در آیین دادرسی مدنی» گفت: این کتاب با رویکردی علمی و کاربردی، دادخواست را بهعنوان مؤثرترین ابزار قانونی برای احقاق حقوق شهروندان، نظارت بر عملکرد شهرداریها و ارتقای شفافیت در مدیریت شهری معرفی میکند.
به گزارش پایگاه خبری فردای عالیشاهی ، ایرج قائدی، کارشناس ارشد حقوقی شهرداری تهران و از مؤلفان کتاب «تحلیل حقوقی و فنی دادخواست در آیین دادرسی مدنی» با اشاره به اهداف تدوین این اثر اظهار کرد: این کتاب با هدف ارائه تحلیلی جامع، کاربردی و مبتنی بر نیازهای روز نظام حقوقی کشور تدوین شده است تا دادخواست را از یک فرم تشریفاتی به ابزاری مؤثر برای احقاق حق، نظارت قضایی و ارتقای پاسخگویی نهادهای عمومی، بهویژه شهرداریها، تبدیل کند.
وی افزود: در نظام حقوقی ایران، دادخواست نقطه آغاز فرآیند دادرسی و مهمترین ابزار دسترسی شهروندان به عدالت است. از همین رو، تلاش کردهایم ضمن بررسی دقیق ابعاد شکلی و ماهوی دادخواست در آیین دادرسی مدنی، پیوند آن را با حوزه مدیریت شهری، حقوق عمومی و مسئولیت نهادهای خدماترسان نیز تبیین کنیم.
قائدی با اشاره به ویژگیهای متمایز این کتاب تصریح کرد: وجه تمایز این اثر نسبت به بسیاری از منابع موجود، نگاه میانرشتهای آن است. در این کتاب، دادخواست تنها از منظر آیین دادرسی بررسی نشده، بلکه به عنوان ابزاری برای تحقق حکمرانی مطلوب شهری، افزایش شفافیت، پاسخگویی مدیران و پیشگیری از فساد مورد تحلیل قرار گرفته است.
وی ادامه داد: بخش مهمی از پروندههای حقوقی مطروحه در محاکم، ریشه در تصمیمات و اقدامات مدیریت شهری دارد؛ از جمله اختلافات ناشی از تغییر کاربری اراضی، افزایش تراکم ساختمانی، صدور یا لغو پروانههای ساختمانی، اجرای طرحهای عمرانی، ایمنسازی معابر، جمعآوری پسماند و سایر خدمات عمومی. در این کتاب تلاش شده است مسیر صحیح طرح دادخواست در این حوزهها، همراه با مستندات قانونی، رویههای قضایی و مبانی حقوقی، بهصورت دقیق تبیین شود.

این کارشناس ارشد حقوقی شهرداری تهران با بیان اینکه دادخواست میتواند نقش مهمی در نظارت قضایی بر عملکرد نهادهای عمومی ایفا کند، گفت: در این اثر نشان دادهایم که چگونه تنظیم صحیح دادخواست، امکان بررسی قضایی تصمیمات و اقدامات شهرداریها و کمیسیونهای مرتبط، از جمله کمیسیون ماده ۵ قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، را فراهم میکند و زمینه جلوگیری از تضییع حقوق شهروندان را به وجود میآورد.
قائدی مسئولیت مدنی شهرداریها را از دیگر محورهای اصلی کتاب برشمرد و اظهار داشت: یکی از پرسشهای مهم شهروندان این است که در صورت ورود خسارت ناشی از قصور یا کوتاهی شهرداری، چگونه میتوان حقوق قانونی خود را مطالبه کرد. در این کتاب با استناد به قوانین، آرای قضایی و نظریههای معتبر حقوقی، سازوکار طرح دعوای مطالبه خسارت و نحوه اثبات مسئولیت شهرداریها بهصورت کامل تشریح شده است.
وی افزود: شهرداری به عنوان یک نهاد عمومی غیردولتی، نمیتواند صرف واگذاری بخشی از خدمات به پیمانکاران را مستمسکی برای رفع مسئولیت خود قرار دهد. هرگاه بر اثر قصور در انجام وظایف قانونی یا نقص در ارائه خدمات عمومی، خسارتی به شهروندان وارد شود، دادخواست حقوقی مهمترین ابزار قانونی برای مطالبه خسارت و احقاق حقوق افراد خواهد بود.
این مؤلف کتاب با اشاره به نقش شهرسازی در شکلگیری دعاوی حقوقی خاطرنشان کرد: تصمیمات غیرکارشناسی، نبود شفافیت در فرآیندهای شهرسازی و بیتوجهی به الزامات قانونی، از مهمترین عوامل افزایش اختلافات حقوقی میان شهروندان و مدیریت شهری است. در مقابل، افزایش آگاهی حقوقی شهروندان و استفاده صحیح از ظرفیتهای قانونی، میتواند به اصلاح فرآیندهای تصمیمگیری، کاهش تخلفات اداری و ارتقای کیفیت حکمرانی شهری منجر شود.
وی ادامه داد: این کتاب تنها برای حقوقدانان و وکلای دادگستری تدوین نشده است؛ بلکه مدیران شهری، کارشناسان شهرداریها، مشاوران حقوقی دستگاههای اجرایی، دانشجویان حقوق، پژوهشگران حوزه مدیریت شهری و تمامی افرادی که در فرآیند تصمیمسازی و اجرای قوانین شهری نقش دارند، میتوانند از مباحث آن بهرهمند شوند.
قائدی با تأکید بر اهمیت نقش دادخواست در مقابله با فساد اداری اظهار کرد: یکی از مباحث مهم این اثر، بررسی ارتباط میان برخی تصمیمات غیرشفاف در حوزه تغییر کاربری اراضی، افزایش تراکم ساختمانی و تأمین منابع مالی مدیریت شهری با بسترهای شکلگیری فساد است. در کتاب، با بهرهگیری از مطالعات حقوقی و پژوهشهای میدانی، نشان دادهایم که دادخواست شهروندان میتواند به عنوان یکی از ابزارهای قانونی مؤثر برای مقابله با سوءاستفاده از منابع عمومی و تقویت نظارت بر عملکرد دستگاههای اجرایی عمل کند.
وی افزود: در این اثر، تمامی اجزای یک دادخواست استاندارد، نحوه تنظیم خواسته، شیوه استناد به قوانین و مقررات، ادله اثبات دعوا، استناد به رویه قضایی و راهکارهای عملی برای افزایش احتمال موفقیت در دعاوی مرتبط با امور شهری، با زبانی علمی، روان و کاربردی ارائه شده است تا مخاطبان بتوانند از آن به عنوان یک مرجع عملی بهره بگیرند.
قائدی در پایان با اشاره به همکاری مشترک مؤلفان کتاب گفت: این اثر حاصل همکاری علمی اینجانب، دکتر رکسانا ضرغامپور بویراحمدی، دکتر علی کریمی و سید یاسر رایگانی است و تلاش شده با تلفیق مبانی نظری حقوق، تجربههای عملی و مسائل روز مدیریت شهری، منبعی جامع و ماندگار در حوزه آیین دادرسی مدنی، حقوق عمومی و حقوق شهری در اختیار جامعه حقوقی کشور قرار گیرد.
وی تأکید کرد: باور ما این است که دادخواست تنها یک برگه تشریفاتی نیست؛ بلکه زبان قانون برای دفاع از حقوق شهروندان، تضمین پاسخگویی نهادهای عمومی و تحقق عدالت در نظام حقوقی کشور است و هرچه این ابزار دقیقتر و علمیتر مورد استفاده قرار گیرد، مسیر دستیابی به عدالت و حکمرانی مطلوب نیز هموارتر خواهد شد.
/انتهای پیام